Санжаадоржийн Молор-Эрдэнэ

1987 онд Германы Дрезден хотын Техникийн Университетийг инженер мэргэжлээр төгссөн.


НИЙТЛЭЛҮҮД

Хаа л бол Монголд үйлдвэрлэв эсвэл бүр Монгол ялна гэх мэтийг сонсоод гайхширал үргэлж төрдөг. Ямар Монгол вэ? Азийн хөндийгөөр таран олон зуун жил мал дагаж малаар утга учир хийсэн Монгол нэртэй ард түмнийг хэлэв үү?

Өчигдөр орой Интерномын төв байранд “Би хэн бэ? Монголоор” нэртэй лекц уншлаа. Энэ лекц 2013 онд миний орчуулсан Германы философич Прехтийн “Би хэн бэ?” номыг хэрхэн Монгол хүний одоогийн нөхцөл байдалд ойртуулан унших зорилготой байсан.

С.Молор-Эрдэнэ: Уран зургийн галерэйн зургуудыг харахад социализмын сүүл үед импрэссионизм зурах гэж оролдож жинхэнэ уран зураг зурах гэсэн хүмүүс гарч ирж байжээ. Харин ардчиллын үед бөө, чингис хаан, морь гэсэн ердөө л " сэдэвгүй цаг үе ноёлож урлаг биш уран зураг гэхэд хэцүү болжээ.

Монголын удирдагч нарыг уралдуулахад хэн үлгэр жишээ удирдагч жинхэнэ төрийн хүн байж чадсан бэ? Хэн гэж удирдагч энэ орчин үеийн амьдрал шинжлэх ухаан боловсрол урлаг соёлыг эхлүүлж чадсан бэ? Хэн гэж удирдагч нийслэл Улаанбаатар хотыг байгуулсан бэ? Хэн гэж удирдагч Монгол Улсыг НҮБ-ын гишүүн болгож анх удаа Монгол гэсэн улсыг үлгэр домгоор биш албан ёсоор дэлхийн түүхэнд оруулж чадсан бэ?

“President” гэсэн нэрлэгээ Латин хэлээр хамгийн урд суух гэсэн Европоос гаралтай ойлголт ажээ. Энэ хамгийн урд суух ерөнхийлөгч хүн өнөөдөр Европ, Америк, Орос болон Хятад орнуудад засгийн газраа өөрчилж болох ерөнхий сайдыг хүртэл дураараа солих тийм их эрх мэдэлтэй.

Бий эсвэл Байх хоёрын ялгаа хүний ойлгоцод шууд буухгүй. Бий гэдэг бидэнд туссанаараа амьдралд хамгийн энгийн.

Хэрвээ цагаан сар эд баялгаа гайхуулдаггүй шашинлаг өөрөөр хэлбэл бурханлаг баяр байсан бол их л даруухан дөлгөөн хүнлэг баяр болж чадах байсан бизээ.

Эзэгнэнхэн төрлөө би... гэж шүлэглэх дуртай Монголчууд Далай ламын өмнө хэн хэнийгээ эзэгнэнхэн төрсөн бол гэдгээ харуулах өдрүүд эхлэх нь ээ.

Далай лам гэж гэмт этгээд Монголчуудыг дахин мунхруулж доод түвшинд аваачих зорилготой ирэх нь ээ.

Америк орон Ерөнхийлөгчөө сонгосон өдрийн дараа сонгосон Ерөнхийлөгчийнхөө эсрэг гудамжинд гарч жагсаж байхыг харахад Америк орон Америк биш болжээ. Хэнийг сонгох гэж олон сар шоудаж байгаагаа мэдэж л байсан шүү дээ. Ямар морал вэ?

Хэдэн сар ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үе нэртэй Америкийн ичгэвтэр шившигт өдрүүд төгсгөл болж ухамсарт хүн төрөлхтөн ажил амидралдаа төвлөрөх сайхан боломж гарлаа.Одоо Америкууд дайн л дахиж битгий хийгээсэй. Хүн төрөлхтөнийг амраагаасай билээ.

Боловсролын яам монголчуудыг үндэстэн биш угсаатан болгожээ. Саяхан би СУИС-ийн хүсэлтээр “Угсаатны сэтгэл зүй” гэдэг лекц унших болов. Сонсоод чихэндээ итгэсэнгүй. Яахаараа угсаатан болчихдог билээ.

Өнөөдөр хүн бүр хямрал ярина. Юуны хямрал вэ? Энэ бол ардчиллын хямрал. Яагаад ардчилал хямралд оров гэвэл монголчууд хүн ёсны хямралд оржээ.

Олон нийтийн сэхээтэн гэж хүмүүс юунаас ч хамааралгүй эрх чөлөөтэй, ухаандаа бодож бас сэтгэлдээ сэтгэж чаддаг хүмүүс.

20-р зууны дунд үеэс л дөнгөж Монгол нэртэй овог аймагууд нэгдэж нэгэн улс нэрийн дор бас төр гэсэн ойлголттой болж өөрийн гэсэн удирдлагатай болж ирсэн.

Ачаалж байна ...